Uit studies blijkt dat ongeveer 1 op de 4 personen lijdt aan slapeloosheid. Slapeloosheid kan vele oorzaken hebben en kan zich ook op verschillende manieren uiten. Over het algemeen worden de volgende vormen onderscheiden:

* problemen met inslapen
* problemen met doorslapen
* voortijdig wakker worden

Veel slaapproblemen hebben geen lichamelijke, maar psychische oorzaken; onverwerkte stress, storende factoren uit de omgeving, etc. Wetenschappers zijn het er over eens dat slaapstoornissen – ongeacht welke variant – het gevolg kunnen zijn van opwinding (in positieve of negatieve zin). De volgende factoren kunnen een rol spelen:

* stress
* ploegendienst
* te veel activiteiten voor het slapen gaan (sporten, computerspelletjes, televisie kijken, etc)
* problemen in de relatie/op het werk/ met vrienden
* alcoholmisbruik
* grote maaltijden na 20.00 uur
* ongunstige omstandigheden op de slaapkamer (slechte ventilatie, te veel licht)
* electro-smog (stroom in de nabijheid van het bed)

Na een grondige bestudering van de achtergronden van de slaapproblemen, kunnen de eigenlijke oorzaken worden aangepakt. Sterke slaapmiddelen zijn eigenlijk ongewenst, aangezien die alleen de symptomen bestrijden. De oorzaak wordt niet weggenomen, terwijl onderhand wel afhankelijkheid ontstaat.

Melatonine

We weten tegenwoordig dat het hormoon melatonine een belangrijke rol speelt bij het in- en doorslapen. De epifyse in de hersenen produceert ´s nachts het hormoon melatonine en bereidt het lichaam daarmee voor op de slaap. De epifyse van jongere mensen begint al met de productie van het hormoon wanneer het daglicht minder wordt, en de productie gaat gedurende 5 uur door. Op deze manier worden mensen in staat gesteld om verschillende slaap-stadia te doorlopen, een aaneengesloten slaap te hebben en ´s morgens wakker te worden met het gevoel uitgerust en fris te zijn. Met het klimmen der jaren wordt de functie van de epifyse echter minder, en is een lange, diepe en verkwikkende slaap niet meer zo vanzelfsprekend als in de jonge jaren. Om beter in te kunnen slapen, kan het raadzaam zijn om een lichaamseigen “moe-maker” in te nemen, zoals melatonine.

Melatonine wordt ´s avonds vóór het naar bed gaan, ingenomen. Wanneer de werking precies merkbaar wordt, is van verschillende factoren afhankelijk. Vermoedt wordt dat de effectiviteit van melatonine het grootst is, wanneer het tussen 22.00 en 24.00 uur wordt ingenomen. Dan valt het tijdstip van het maximale effect samen met de maximale natuurlijke melatonine-productie van het lichaam (circa 02.00 uur ´s nachts). Melatonine is in Europa vrij verkrijgbaar in doseringen van 0,1 en 3 mg.

Verdere slaapbevorderende voedingsstoffen zijn:

Vitamine B12

Dit vitamine is benodigd voor de groei en de deling van cellen, met name voor de rode bloedcellen. Een deficiëntie van vitamine B12 kan leiden tot bloedarmoede en storingen van het zenuwstelsel. Met name wanneer men zich zeer langdurig vegetarisch voedt, kan het tot een vitamine B12 gebrek komen, aangezien planten erg weinig vitamine B12 bevatten. Dit vitamine ondersteunt de slaap omdat het bijdraagt aan het regelen van het dag-nachtritme.

Valeriaan

Deze mild werkende plant wordt in vele preparaten verwerkt. Valeriaan werkt op het centraal zenuwstelsel, net als het medicijn Benzodiazepine (bv. Valium). Het valeriaanzuur uit valeriaan vermindert krampen en zorgt er voor dat de lichamelijke spanning minder wordt, waardoor inslapen makkelijker wordt.

Melisse, passiebloem en lavendel bevorderen ook het inslapen. Deze zijn ook bij langdurig gebruik volkomen veilig.